CONSELLERÍA DE MEDIO AMBIENTE, Parque Natural Illas Cíes

Ubicación	Vigo (Pontevedra)
Superficie	434 Ha.
Data de declaración	17 de Outubro de 1980
Lexislación	Real Decreto 2947/80 de 17 de Outubro

Título	Parque natural das Illas Cíes		Vostede pode visualizar no seu ordenador este vídeo explicativo en inglés, vía InternNet en formato RealVídeo do programa gratuito RealPlayer que pode descargar de RealNetworks
Arquivo	para modem	1.565 KB
	para RDSI ou cable	6.566 KB

Xeoloxía, xeomorfoloxía e clima.

O Parque Natural das Illas Cíes (Pontevedra) foi creado en 1980, co obxectivo de preservar, conservar e rexenerar este espacio natural, promovendo o seu coñecemento e posibilitando un uso público compatible coa conservación da natureza.

As Cíes teñen a súa orixe, entre outros procesos, en movementos tectónicos (elevación e afundimento de bloques asociados á orixe das rías Galegas, que se produciron dende mediados do terciario ó cuaternario (hai millóns de anos).

O substrato xeolóxico constitúeo case na totalidade o granito de dúas micas. O relevo das lllas presenta dúas vertentes con características morfolóxicas diferentes.

A vertente occidental, constitúe a costa abrupta das illas onde a acción erosiva do mar da lugar a altos acantilados e furnas. A vertente oriental caracterízase por un perfil moito máis suave atopándose protexida da acción erosiva do vento e do mar que permite a formacion de praias, dunas e similares.

Os tipos de solos presentes van ligados sobre todo á topografía. Nas ladeiras con fortes pendentes predominan os solos esqueléticos; na vertente occidental hai solos desenvolvidos sobre materiais disgregados; nas áreas protexidas da erosión e con boa cobertura vexetal aparecen "Cambisoles", mentres que no litoral areoso existen "Arenosoles". Todos son, en xeral, pobres e con poucas posibilidades. As illas Cíes presentan aspectos que diferencian este territorio da maior parte da Galicia atlántica e que condicionan as especies vexetais que nelas se desenvolven. A escasa precipitación anual (877 mm, case a metade do que chove en Vigo) e a notable seca estival, dan lugar a unhas condicións equiparables ás das rexións de clima mediterráneo.

Existe ademais un factor que no arquipélago adquire unha especial importancia: a existencia de ventos con altos contidos en sales, que afectan negativamente ó desenvolvemento das árbores.

Flora terrestre.

A actual cobertura vexetal das illas Cíes pon de manifesto un avanzado estado de alteración producida pola actividade humana aquí desenvolvida no transcurso do tempo.

O medio forestal é o que presenta o maior grao de transformación. A superficie arbórea autóctona, formada polo cerquiño (Quercus pyrenaica) queda reducida a escasos e pequenos núcleos illados mentres que especies exóticas coma o piñeiro e o eucalipto ocupan preto da cuarta parte da superficie do parque. Entre as especies do mato dominado polo toxo (Ulex europaeus) e a carpaza (Cistus salvifolius) hai que destacar a presencia de especies de distribución mediterránea como a xesta mansa (Osyris alba) ou a esparragueira (Asparagus sp.).

Outros medios como as praias, dunas e acantilados aínda manteñen as súas interesantes comunidades vexetais en bo estado de conservación. Nestes espacios atópanse especies de alto valor biolóxico, ecolóxico e científico, ben por seren endémicas do litoral galaico-portugués ou ben por seren consideradas raras ou ameazadas.

De entre estas plantas hai que destacar a presencia da herba de namorar (Armeria pungens), a camariña (Corema album), tomiño bravo (Helichrysum picardii virescens), carraspique (Iberis procumbens), Calendula algarbiensis ou Angelica pachycarpa.

Fauna terrestre.

A gaivota clara patiamarela (Larus cachinnans) é a especie máis abundante do Parque Natural, con 22.000 parellas reproductoras que constitúen a máis numerosa colonia mundial.

O corvo mariño cristado (Phalacrocorax aristotelis), con 1.000 parellas reproductoras, constitúe a máis numerosa colonia do suroeste europeo e unha moi importante representación das poboacións mundiais desta especie.

Respecto do corvo mariño grande (Phalacrocorax carbo) invernante, existe un durmideiro de ata 1.000 aves utilizado por individuos da ría de Vigo e desembocadura do Miño. Unha especie de certo parecido ós pingüins, o arao (Uria aalge), antano moi abundante no N.O. Ibérico, conserva actualmenle unhas escasísimas representacións non reproductoras.

Finalmente crían, moi localizadas, algunhas parellas de gaivota escura (Larus fuscus) e mais de paíño (Hydrobates pelagicus), ámbalas dúas escasas na Península Iberica.

A importancia das aves mariñas posibilitou a declaración das lllas Cíes como ZEPA (Zona de Especial Protección para as Aves) por parte do Estado español e a Comunidade europea.

Outras aves de interese son o grupo das rapaces (azor, miñato, falcón pelegrín,...) e as aves que teñen como hábitat os acantilados (choia, cirrio real, corvo, grallas, pomba brava ...). Gran cantidade de paxariños nidifican, invernan ou descansan das súas viaxes migratorias nestas illas.

O coello, o ourizo cacheiro e mais a mítica lontra, outrora abundante e hoxe ocasional, son os únicos mamíferos silvestres de certo porte presentes actualmente. Introducida hai séculos, existe tamén unha problemática poboación de rata común (Rattus norvegicus). Os morcegos están representados cando menos por dúas especies, existindo tamén outros micromamíferos.

Os anfibios, debido á escaseza de augas, son infrecuentes, mentres que os réptiles manteñen elementos interesantes, como o escáncer de 5 dedos (Chalcides bedriagai) exclusivo de lberia e escasísimo en Galicia ademais do lagarto arnal, lagartixa ou pequenas cobras, todas inofensivas e non velenosas.

Fondos submarinos.

Encóntranse nas lllas Cíes algúns dos ecosistemas máis significativos das costas galegas, en canto a flora e fauna submarinas se refire. O perímetro deste Parque Natural integra gran variedade de biotopos costeiros e mariños, entre os que destaca o espectacular bosque de algas pardas dos xéneros Laminaria e Sacorhiza, ademais de contar nos seus fondos con restos de valor histórico e arqueolóxico.

O decreto de creacion do Parque xa contempla unha franxa marítima de protección, que abrangue 100 m a partir da baixamar viva equinoccial. Máis adiante en agosto de 1992, a consellería de Pesca decreta a prohibición de exerce-la pesca submarina en augas das illas Cíes, "en prol de protexe-los recursos pesqueiros e marisqueiros así como de regular esta práctica en zonas bioloxicamente sensibles" (DOGA 13/08/92).

Continuando con esta política de protección e promoción racional dos recursos submarinos, a Consellería de Pesca estableceu un Plan de Aproveitamento do Percebe, en colaboración coa Confraría de Pescadores de Cangas, que en breve se estenderá á cría do mexillón.

Historia e cultura.

Dende moi antigo os homes visitaron e habitaron as illas Cíes (antigamente Siccas, "áridas").

O primeiro asentamento evidente do que se ten constancia data da idade do Bronce (entre 500 e 100 anos a.c.) e é o castro sito nas ladeiras do Monte Faro.

Os romanos tamén coñeceron as Cíes, existindo escritos que falan delas, dos famosos autores Estrabón, Plinio, ou Diodoro. Suponse incluso que Xulio César pasou polas Cíes na expedición do ano 60 a.C., concretamente sometendo aquí os herminios.

Na Idade Media viñeron ás Cíes os Normandos e no século XI aparecen os primeiros eremitorios benedictinos. A finais do século Xlll, vólvense ocupar os mosteiros de San Martiño (illa Sur) e mais Santo Estevo (llla do Faro). No século XIV as tres illas tiñan cadanseu mosteiro, xa non de benedictinos se non de franciscanos. Na Idade Moderna (séc. XVI) sábese da recalada do famoso pirata Francis Drake. En 1617 preséntanse piratas berberiscos e a principios de 1700 prodúcese un despoboamento das illas ata finais de século, pola continuada presencia de corsarios e navíos de guerra ingleses e franceses.

Na primeira metade do século XlX pacifícase a situación, instalándose pesqueiras, almacéns e carabineiros. Familias procedentes da península do Morrazo, volven instalarse, vivindo da pesca, agricultura e gandería caprina e ovina. Nesta época constrúese o faro de Monte Faro. En 1840 ordénase a súa adscrición ó municipio de Vigo. Cara a 1970 son abandonadas definitivamente polos escasísimos habitantes, comenzando, tamén por estas datas, o auxe turístico, inda hoxe, en aumento. Na actualidade, tan só un nativo e mais o servicio de gardería forestal permanecen todo o ano nas illas.

En 1980 son declaradas Parque Natural e dende 1984 son propiedade da Xunta de Galicia.

Normativa do parque.

Número máximo de visitantes diarios, 2.200. Os grupos de máis de 10 persoas, que accedan por medios privados, necesitarán autorización previa.

Extractado das ordes de 28/09/1982 (BOE do (15/11/82) e do 07/08/92 (DOGA do 13/08/1992), e acordo coa lexislación vixente, e mailo Réxime de Protección do Parque Natural.

Datos de interese.

Servicios disponibles.

Centro de interpretación do parque natural.

Ubicado no antigo convento, consolidado e reformado para este uso, ofrece información ó visitante, sala de audiovisuais, exposicións de paneis e maquetas dos elementos máis relevantes deste espacio natural.

« Parque Natural "Illas Cies" »

Medio Físico.